Οι ψυχολόγοι υποχρεώνονται από το νόμο στη διαφύλαξη του απορρήτου, (νόμου 991/79, ΦΕΚ Α’ 278 Άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου). Αυτό σημαίνει ότι ο ψυχολόγος δεν παρέχει σε τρίτους καμία πληροφορία για τον πελάτη του, χωρίς τη δική του ρητή έγκριση. Θα ήθελα να τονίσω ότι σε μια επίσκεψη στο γραφείο μου, πέρα από το νομικό πλαίσιο, η απόλυτη εχεμύθεια είναι εξασφαλισμένη. Αυτό ισχύει όχι μόνο όσον αφορά τα στοιχεία σας και το περιεχόμενο συνομιλιών και συνεδριών μας, αλλά και όσον αφορά το γεγονός της επίσκεψής σας στο γραφείο μου, διότι οι συνεδρίες μας μπορούν να πραγματοποιηθούν έτσι ώστε να μη συναντήστε κανένα άλλο άτομο στο χώρο μου εκτός από εμένα. Επίσης οι όποιες γραπτές πληροφορίες σχετικά με τον πελάτη μου και τη θεραπεία του, θα παραμείνουν στη διάθεσή μου μόνο για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η θεραπεία του βρίσκεται σε εξέλιξη. Το απόρρητο αίρεται (δηλ. παύει να ισχύει) στις περιπτώσεις που ο πελάτης απειλήσει να βλάψει τον εαυτό του ή κάποιον άλλον.

Το απόρρητο μεταξύ ψυχολόγου – πελάτη

Οι ψυχολόγοι υποχρεώνονται από το νόμο στη διαφύλαξη του απορρήτου, (νόμος 991/79, ΦΕΚ Α’ 278  Άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου).

Αυτό σημαίνει ότι ο ψυχολόγος δεν παρέχει σε τρίτους καμία πληροφορία για τον πελάτη του, χωρίς τη δική του ρητή έγκριση.

Θα ήθελα να τονίσω ότι σε μια επίσκεψη στο γραφείο μου, πέρα από το νομικό πλαίσιο, η απόλυτη εχεμύθεια είναι εξασφαλισμένη. Αυτό ισχύει όχι μόνο όσον αφορά τα στοιχεία σας και το περιεχόμενο συνομιλιών και συνεδριών μας, αλλά και όσον αφορά το γεγονός της επίσκεψής σας στο γραφείο μου, διότι οι συνεδρίες μας μπορούν να πραγματοποιηθούν έτσι ώστε να μη συναντήσετε κανένα άλλο άτομο στο χώρο μου εκτός από εμένα.

Επίσης οι όποιες γραπτές πληροφορίες σχετικά με τον πελάτη μου και τη θεραπεία του, θα παραμείνουν στη διάθεσή μου μόνο για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η θεραπεία του βρίσκεται σε εξέλιξη.

Το απόρρητο αίρεται (δηλ. παύει να ισχύει) στις περιπτώσεις που ο πελάτης απειλήσει να βλάψει τον εαυτό του ή κάποιον άλλον.

Διαδικασία επίσκεψης ψυχολόγου

Όταν έχετε αποφασίσει ότι θέλετε να επισκεφτείτε το γραφείο μου για να μιλήσετε μαζί μου, μπορείτε να μου τηλεφωνήσετε ή να μου στείλετε ένα e- mail ώστε να κλείσουμε ένα ραντεβού.

§  Θα ήθελα να διευκρινίσω ότι :

§  δε δίνω συμβουλές μέσω e-mail και

§  δε μπορώ να δεχτώ περιπτώσεις όπου ένα άτομο αναγκάζεται να έρθει σε ένα ραντεβού παρά τη βούλησή του, διότι η θεραπευτική διαδικασία βασίζεται στην επίγνωση του προβλήματος  και στη θέληση του

πελάτη  για καλύτερη αυτογνωσία και βελτίωση της ζωής του

§  Όταν θέλετε να συμβουλευτείτε για το παιδί σας:

§  Συνάντηση με τους γονείς

Στην πρώτη συνεδρία θα έρθετε εσείς -οι γονείς- για να συμπληρώσω ένα λεπτομερές ιστορικό του παιδιού έτσι ώστε να έχω μια όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την παρούσα κατάσταση.

Στο τέλος της πρώτης συνάντησης συμβουλεύω τους γονείς για την αντιμετώπιση του θέματος που τους απασχολεί και τους ενημερώνω αν χρειάζεται να γίνει μια ψυχομετρική ή ψυχοθεραπευτική αξιολόγηση του παιδιού.

§  Συνάντηση με το παιδί

Εφόσον το κρίνω απαραίτητο, στο επόμενο ραντεβού βλέπω το παιδί ή τον έφηβο. Θα λάβετε λεπτομερείς πληροφορίες για το πώς θα προετοιμάσετε το παιδί σας για την επίσκεψη σε μένα.

Στη συνεδρία με το παιδί ή τον έφηβο θα πραγματοποιηθούν, ανάλογα με το ζήτημα:

·         ψυχοδιαγνωστικές δοκιμασίες (τεστ)

·         ψυχοθεραπευτική αξιολόγηση

με σκοπό την ψυχολογική διάγνωση. Η φάση της αξιολόγησης / διάγνωσης μπορεί να διαρκέσει από μία έως και τρεις συνεδρίες.

§  Συμβουλευτική γονέων

Μετά από τη φάση της αξιολόγησης / διάγνωσης θα ακολουθήσει μια συνεδρία με εσάς τους γονείς όπου θα ενημερωθείτε για τα αποτελέσματα της διαγνωστικής φάσης και θα σας προτείνω την περαιτέρω θεραπευτική διαδικασία.

§  Όταν θέλετε να συμβουλευτείτε εσείς ο ίδιος / η ίδια

Στις πρώτες μας συνεδρίες θα σας ζητήσω να περιγράψετε με το δικό σας τρόπο το θέμα που σας απασχολεί, τα συμπτώματα και τις σωματικές σας ενοχλήσεις. Θα σας ζητήσω πληροφορίες για το προσωπικό σας ιστορικό προκειμένου να καταλάβω την παρούσα κατάσταση και να σχηματίσω μια όσο γίνεται πιο ολοκληρωμένη κλινική εικόνα,  γεγονός που αποτελεί   προϋπόθεση για το σχεδιασμό του θεραπευτικού πλάνου.  

Στη συνέχεια θα καταρτίσουμε από κοινού έναν πρώτο κατάλογο στόχων και θα σας εξηγήσω με ποιους τρόπους μπορούμε να πετύχουμε τους στόχους αυτούς.

Εσείς θα έχετε ενεργή συμμετοχή στη θεραπευτική διαδικασία καθώς ο σχεδιασμός της θεραπείας,  η θέσπιση στόχων, ο ρυθμός αλλαγών, ο τρόπος και οι τεχνικές αντιμετώπισης του προβλήματος  γίνονται με γνώμονα τις δικές σας ανάγκες και  υποχρεώσεις και προσαρμόζονται  στην προσωπικότητά σας.

Εσείς από την πλευρά σας έχετε την ευκαιρία να αξιολογήσετε αν νιώθετε άνετα και αν μπορέσετε να συνεργαστείτε μαζί μου, γιατί ο θεμελιώδης λίθος μιας επιτυχημένης θεραπείας είναι η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε εσάς και τον ψυχοθεραπευτή σας. 

Το να «ταιριάζει» ο πελάτης με τον ψυχολόγο του και να τον εμπιστευτεί, αποτελεί αναπόσπαστη προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας εποικοδομητικής θεραπευτικής σχέσης και στη συνέχεια της θετικής πορείας και έκβασης της θεραπείας. Η εμπιστοσύνη στο θεραπευτή αναπτύσσεται βέβαια σταδιακά με το ρυθμό και τον τρόπο που επιθυμεί ο πελάτης.

§  Όταν θέλετε να συμβουλευτείτε για ένα μέλος της οικογένειάς σας

Η οικογένεια είναι ένα σύστημα διαπροσωπικής αλληλεπίδρασης μεταξύ των μελών και ως εκ τούτου όταν ένα μέλος της υποφέρει, το «σύστημα οικογένεια» βρίσκεται σε μια ανισορροπία η οποία έχει αρνητική επίδραση  σε όλα της τα μέλη.

Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να στηρίξουμε το άτομο που υποφέρει όπως μπορούμε, να του δείξουμε το ενδιαφέρον μας, να το ακούσουμε και να του περάσουμε το μήνυμα ότι θα είμαστε δίπλα. Αν βλέπετε ότι το πρόβλημά του με το πέρασμα του χρόνου δεν υποχωρεί  παρόλη τη δική σας υποστήριξη, τότε θα πρέπει να προσπαθήσετε να το πείσετε να δει έναν ειδικό και να του προτείνετε αν θέλει να το συνοδέψετε στο πρώτο ραντεβού.

Σε περιπτώσεις σοβαρότερων περιστατικών, όπου κρίνετε ότι ο άνθρωπός σας μπορεί να βλάψει τον εαυτό του  (π.χ. ιδεασμός αυτοκτονίας, επιθυμία θανάτου, αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, παράλογη συμπεριφορά, παράλογες ιδέες, παραισθήσεις, εξαρτήσεις από ουσίες) ή τους γύρω του (π.χ. επιθετικότητα, εκρηκτική συμπεριφορά) πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε ψυχίατρο.

Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο παρά τις προσπάθειές σας δεν επιθυμεί να δει κάποιον ειδικό ενώ εσείς νιώθετε ότι χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια, τότε μπορείτε εσείς ο ίδιος / η ίδια να κλείσετε ένα ραντεβού με έναν ψυχολόγο προκειμένου να σας συμβουλέψει για το πώς μπορείτε να βοηθήσετε τον άνθρωπό σας πιο αποτελεσματικά.

Μία από τις πρώτες ερωτήσεις που κάνουν οι πελάτες μου στην πρώτη συνάντησή μας είναι το πόσο θα διαρκέσει η θεραπεία και πότε θα ξεπεράσουν το θέμα / πρόβλημα που τους απασχολεί.
Ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της ψυχοθεραπείας ποικίλει ανάλογα με:

§  το είδος του προβλήματος και το χρόνο που υφίσταται

§  τη σοβαρότητα και τις ιδιαιτερότητες του προβλήματος

§  την ιδιοσυγκρασία του ενδιαφερόμενου - το κίνητρο του ενδιαφερόμενου

§  τη θετική ή αρνητική επιρροή που θα δεχθεί ο θεραπευόμενος από παράγοντες ανεξάρτητους από τη θεραπεία

§  τη θεραπευτική μέθοδο που ακολουθεί ο θεραπευτής

Η γνωσιακή – συμπεριφοριστική προσέγγιση ψυχοθεραπείας δεν υπερβαίνει συνήθως τις 30 συνεδρίες.

Η μέση συχνότητα των συνεδριών είναι μία συνεδρία εβδομαδιαίως ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτούνται περισσότερες ή και λιγότερες.

Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται αν σε μια κρίσιμη φάση της ζωής τους πρέπει να επισκεφτούν έναν ψυχολόγο ή έναν ψυχίατρο.

Ο ψυχολόγος και ο ψυχίατρος είναι συναφείς ειδικότητες και συνεργάζονται συχνά και ως επιστήμονες υγείας, ασχολούνται με την ψυχική υγεία του ανθρώπου και με τις ψυχικές του δυσλειτουργίες, όμως από διαφορετική οπτική γωνία ο καθένας.

Η Ψυχιατρική είναι κλάδος της ιατρικής και περιλαμβάνει την πρόληψη, τη διάγνωση και την έρευνα ψυχικών διαταραχών. Ο ψυχίατρος είναι ο ειδικός που μπορεί να αναλάβει υπεύθυνα τη χορήγηση, τη δοσολογία και τον καθορισμό της χρονικής διάρκειας λήψης των ψυχοφαρμάκων.

Ο ψυχολόγος ερευνά τη συμπεριφορά του ανθρώπου και τα αίτια που την προκαλούν και εργάζεται σε τρία επίπεδα:

§ Ψυχοδιαγνωστικά

Ο ψυχολόγος εκτός από την κλινική ψυχολογική εκτίμηση της ψυχικής κατάστασης του πελάτη του, χρησιμοποιεί ψυχομετρικές δοκιμασίες (τεστ) για τη διάγνωση και περιγραφή ατομικών ιδιαιτεροτήτων της προσωπικότητάς του (τεστ νοημοσύνης, ερωτηματολόγια προσωπικότητας, κλίμακες ανάπτυξης, κλίμακες για την εκτίμηση της διάστασης μιας διαταραχής κτλ ).

Η ψυχοδιαγνωστική εκτίμηση αποτελεί τη βάση για τη συμβουλευτική ή/και την ψυχοθεραπευτική παρέμβαση του ψυχολόγου.

§ Συμβουλευτικά

Με βάση τα ψυχοδιαγνωστικά αποτελέσματα, ο ψυχολόγος στη συνέχεια συμβουλεύει τον ενδιαφερόμενο για κάποιο θέμα που τον απασχολεί, προκειμένου να τον βοηθήσει στη λήψη αποφάσεων ή στην αντιμετώπιση καταστάσεων οι οποίες δημιουργούν έκπτωση της ποιότητας ζωής του ή της λειτουργικότητάς του.

§ Ψυχοθεραπευτικά

Μέσα από την ψυχοθεραπευτική διαδικασία ο ψυχολόγος στοχεύει στον εντοπισμό των καθοριστικών παραγόντων που επηρεάζουν τη δυσλειτουργία ή τη διαταραχή του πελάτη του. Στη συνέχεια εφαρμόζει αποτελεσματικές και επιστημονικά μελετημένες τεχνικές καθώς και ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, για την αντιμετώπιση μη λειτουργικών συμπεριφορών, με απώτερο στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του πελάτη.

Ο ψυχολόγος δεν επικεντρώνει την προσοχή του μόνο στο «σύμπτωμα» αλλά βλέπει το άτομο από μια πιο σφαιρική  άποψη, σαν ένα σύνολο το οποίο επηρεάζεται και λειτουργεί μέσα από τη συνεργεία διάφορων παραγόντων. Θεωρεί το σύμπτωμα ως συνέπεια μιας δυσλειτουργίας και δεν περιορίζει την προσοχή του σε αυτό.

Η σχέση μεταξύ πελάτη και ψυχολόγου δεν είναι μια σχέση ιατρού – ασθενούς στην οποία ο ασθενής δέχεται παθητικά τη θεραπεία του ιατρού.

Αντιθέτως, ο πελάτης στην ψυχοθεραπεία έχει έναν ενεργητικό ρόλο με την ανάγκη για συμμετοχή και συνεργασία με το θεραπευτή του. Κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας, ψυχολόγος και θεραπευόμενος δουλεύουν μαζί για έναν κοινό στόχο.

Τα επαγγέλματα του ψυχολόγου και του ψυχιάτρου αλληλοσυμπληρώνονται και κινούνται με γνώμονα τη βελτίωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής  του θεραπευόμενου. Συνήθως  ο πελάτης που επισκέπτεται έναν ψυχολόγο και έχει επίγνωση του προβλήματός του και τη θέληση να δουλέψει σε αυτό,  βλέπει βελτίωση στην ψυχολογική του κατάσταση μετά από μερικές συνεδρίες.

Υπάρχουν ωστόσο παθήσεις στις οποίες επιβάλλεται η φαρμακευτική αγωγή.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ψυχολόγος θα σας  παραπέμψει σε έναν ψυχίατρο της εμπιστοσύνης του για να γίνει μια ψυχιατρική εκτίμηση και ενδεχομένως να χορηγηθεί και  φαρμακευτική αγωγή.

Μερικές φορές επιβάλλεται η χορήγηση φαρμάκων γιατί είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να βελτιωθεί μια προβληματική κατάσταση ή για να προστατευτεί ο θεραπευόμενος από το να βλάπτει τον εαυτό του ή  άτομα του περιβάλλοντός του.

Πολλές φορές όμως ο συνδυασμός ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής είναι η μέθοδος επιλογής για την επίτευξη της ψυχικής υγείας του ενδιαφερόμενου.

Βεβαίως, το ποια προσέγγιση προσφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα εξαρτάται από το πρόβλημα, τις συνθήκες και την ιδιοσυγκρασία  του ενδιαφερόμενου.

Ο ψυχολόγος θα ενημερώσει τον πελάτη υπεύθυνα για αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις και θα τον συμβουλέψει για την καταλληλότερη προσέγγιση  του προβλήματος με στόχο την όσο γίνεται καλύτερη αντιμετώπισή του και τη βελτίωση της ψυχικής  κατάστασής του.